အေမရိကန္ေတြ တာလီဘန္ကို ဘယ္လို သြယ္ဝိုက္စြာ လက္နက္တပ္ဆင္ေပးခဲ့လဲ

0

အေမရိကန္ေတြ တာလီဘန္ကို ဘယ္လို သြယ္ဝိုက္စြာ လက္နက္တပ္ဆင္ေပးခဲ့လဲ

ေဒါက္တာႏိုင္ေဆြဦး

ေသနဂၤမဟာဗ်ဴဟာေလ့လာေရးအဖြဲ႔

ေသာင္းက်န္းမႈေတြကို ႏွိမ္နင္းဖို႔အတြက္ မဟာမိတ္ႏိုင္ငံေတြက တပ္မေတာ္ေတြကို အေမရိကန္ေတြ လက္နက္တပ္ဆင္ေပးတာဟာ သူ႔ရဲ႕အၾကမ္းဖက္မႈႏွိမ္နင္းေရးမဟာဗ်ဴဟာမွာ အေရးပါတဲ့ မွတ္တိုင္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီမဟာဗ်ဴဟာမွာ ခ်ိဳ႕ယြင္းအားနည္းခ်က္ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ရွိေနပါတယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက ေထာက္ပံ့ေပးထားတဲ့ လက္နက္ခဲယမ္းေတြဟာ မၾကာခဏဆိုသလုိ အေမရိကန္က အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ လက္တြင္းကို က်ေရာက္သြားေလ့ရွိပါတယ္။

Islamic State (IS) အဖြဲ႔ဟာ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ အေမရိကန္က လက္နက္တပ္ဆင္ေလ့က်င့္ေပးထားတဲ့ ဆီးရီးယားသူပုန္ေတြဆီက လက္နက္ေတြကို သိမ္းဆည္းရမိခဲ့ဘူးပါတယ္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာလည္း အီရန္ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳေပးထားတဲ့ အီရတ္ျပည္သူ႔စစ္ Kataib Hezbollah အဖြဲ႔က အီရတ္တပ္မေတာ္ရဲ႕ M – 1 Abram တင့္ေတြကို သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့ျပန္ပါတယ္။ အဲဒီတင့္ေတြဟာ အေမရိကန္က အီရတ္ကို ေရာင္းခ်ထားတာေတြပါ။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဒီျပႆာနာဟာ အာဖဂန္အထိ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေရာက္ရွိသြားပါတယ္။ တာလီဘန္ေတြ အသံုးျပဳေနတဲ့ လက္နက္ခဲယမ္းအမ်ားအျပားဟာ အာဖဂန္တပ္မေတာ္နဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔ကို အေမရိကန္တို႔ တပ္ဆင္ေပးထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

သူပုန္ေတြရဲ႕ အေနာက္ႏိုင္ငံလုပ္ လက္နက္ခဲယမ္းေတြထဲမွာ အေမရိကန္နဲ႔ အာဖဂန္စစ္သည္ေတြ စြန္႔ပစ္ခဲ့တဲ့ ညၾကည့္မွန္ေျပာင္းေတြနဲ႔ ေလဆာပစ္မွတ္ရွာ ကိရိယာေတြလည္း ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါေတြကို ေမွာင္ခိုေစ်းကြက္မွာ အလြယ္တကူဝယ္ယူလို႔ ရေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၂၀၁၄ ကေန ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ တာလီဘန္တို႔ရဲ႕ ညတိုက္ပြဲအႀကိမ္ေရဟာ ႏွစ္ဆျမင့္တက္လာခဲ့ၿပီး အာဖဂန္စစ္သည္ေတြ က်ဆံုး/ ဒဏ္ရာရမႈႏႈန္းဟာလည္း သံုးဆျမင့္တက္သြားခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္တုန္းက ကြန္ဒုဇ္တိုက္ပြဲမွာ သူပုန္ေတြက ဟမ္းဗီးေတြနဲ႔ တင့္ေတြကို ေမာင္းႏွင္တိုက္ပြဲဝင္ေနတဲ့ ႐ုပ္သံဖိုင္တစ္ခုကို လႊင့္တင္ခဲ့ဘူးပါတယ္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာလဲ အာဖန္နစၥတန္ရဲ႕ ေတာင္ပိုင္းျပည္နယ္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ ဟဲလ္မန္ျပည္နယ္က အာဖဂန္စစ္ေဆးေရးဂိတ္တစ္ခုကို အေသခံဗံုးခြဲတိုက္ခိုက္ရာမွာ ဟမ္းဗီးယာဥ္ေတြကို အသံုးျပဳခဲ့ပါတယ္။ မႏွစ္က တာလီဘန္ေတြဟာ ကန္ဒါဟာစစ္ဆင္ေရးအတြင္းမွာ သိမ္းဆည္းရရွိခဲ့တဲ့ အေမရိကန္လုပ္ ေခ်မႈန္းေရး႐ိုင္ဖယ္ေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ေရးစက္ေတြကို ျပသၿပီး ဝါဒျဖန္႔ခ်ိမႈေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။

ယခုလိုျပႆနာေတြ သိသိသာသာ ထင္ထင္ရွားရွားမျဖစ္မီ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာေလာက္ကတည္းက တာလီဘန္ေတြဟာ အေမရိကန္ စစ္ေခြးတစ္ေကာင္ကို စစ္သံု႔ပန္းအျဖစ္ ဖမ္းဆီးရမိခဲ့ေၾကာင္း ဝါၾကြားခဲ့ၾကပါေသးတယ္။

ဒီျဖစ္စဥ္ေတြဟာ အေမရိကန္အတြက္ေတာ့ Catch – 22 အျဖစ္ ေဖာ္ညႊန္းေနပါတယ္။ (Catch – 22 ဆိုတာ ေရွ႕ေနာက္မညီတဲ့ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြကေန လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ျခင္းမရွိသူတစ္ဦးရဲ႕ ဝိေရာဓိအေျခအေနတစ္ရပ္လို႔ အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ မွတ္ယူႏိုင္ပါတယ္။ Catch – 22 ဆိုတဲ့ စကားရပ္ဟာ ၁၉၆၁ ခုႏွစ္ထုတ္ Catch – 22 ဆိုတဲ့ ဝတၳဳကလာတဲ့ ယုတိၱေဗဒတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။) တဖက္မွာ အာဖဂန္အမ်ိဳးသားတပ္မေတာ္နဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔တို႔ဟာ သူပုန္ေတြထက္ နည္းပညာသာလြန္ေနမႈအေပၚမွာ မၾကာခဏ မွီခိုေနရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေမရိကန္အစိုးရကေတာ့ ဒီလို စစ္ေျမျပင္မွာ ခက္ခက္ခဲခဲ တိုက္ပြဲဝင္ေနရတဲ့ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြကို လက္နက္ခဲယမ္းတပ္ဆင္မႈမွာ ထိန္းခ်ဳပ္/ ကန္႔သတ္ထားတာေၾကာင့္ နည္းပညာသာလြန္မႈ အားသာခ်က္ကို ဖ်က္စီးပစ္လိုက္သလိုျဖစ္ေနပါတယ္။ အျခားတဖက္မွာေတာ့ အေမရိကန္ေတြက မဟာမိတ္အာဖဂန္ေတြကို ေထာက္ပံ့ေပးလိုက္တဲ့ လက္နက္ခဲယမ္းေတြဟာ တနည္းမဟုတ္ တနည္းနဲ႔ တာလီဘန္ေတြလက္ထဲကို ေရာက္သြားၿပီး အာဖဂန္စစ္သည္ေတြနဲ႔ အေမရိကန္ စစ္ဖက္အႀကံေပးအရာရွိေတြကို တိုက္ခိုက္ရာမွာ ျပန္လည္ အသံုးခ်ေနတဲ့ အႏၱရာယ္ရွိေနတာဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။

The Long War Journal ရဲ႕ အယ္ဒီတာနဲ႔ Foundation for the Defense of Democracies ရဲ႕ အႀကီးတန္းအရာရွိ Bill Roggio ကေတာ့ တာလီဘန္ေတြ လက္ထဲေရာက္သြားတဲ့ လက္နက္ခဲယမ္းေတြ အထူးသျဖင့္ ယာဥ္ေတြဟာ စီးနင္းတိုက္ခိုက္မႈေတြမွာ သိမ္းဆည္းသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အာဖဂန္တပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြက ေရာင္းခ်တယ္ဆိုတဲ့ ျဖစ္စဥ္သတင္းေတြ တက္လာတာလည္း ရွိပါတယ္လို႔ ေျပာၾကားပါတယ္။ သူပုန္ေတြဟာ ဒီလက္နက္ခဲယမ္းနဲ႔ ယာဥ္ယႏၱရားေတြကို အာဖဂန္နဲ႔ အေနာက္ႏုိင္ငံက စစ္သည္ေတြကို သတ္ျဖတ္ဖို႔ နည္းဗ်ဴဟာက်က် အသံုးျပဳေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ အသံုးျပဳေနတဲ့ အႀကိမ္အေရအတြက္ကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဒီယာဥ္ယႏၱရားေတြနဲ႔ လက္နက္ေတြကို ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းဖို႔ နည္းလမ္းေတြကိုလည္း သိရွိလုပ္ေဆာင္ေနၿပီ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ သံုးသပ္ႏိုင္ပါတယ္လို႔ ဆက္ေျပာပါတယ္။

အာဖဂန္မွာရွိတဲ့ အျခားသူပုန္အဖြဲ႔ေတြကလည္း ဒီလိုနည္းဗ်ဴဟာမ်ိဳးကိုဘဲ ထပ္တူအသံုးျပဳလာၾကပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့လအတြင္းက IS ေတြဟာ ၿမိဳ႕ေတာ္ကာဘူးမွာရွိတဲ့ အာဖဂန္ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန ဌာနခ်ဳပ္ကို ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့ပါတယ္။ အသံုးျပဳခဲ့တဲ့ယာဥ္ေတြကို အာဖန္နစၥတန္မွာရွိတဲ့ အေမရိကန္ဦေဆာင္တဲ့ ညႊန္႔ေပါင္းတပ္ဖြဲ႔ရဲ႕ Resolute Support Mission ကေန ခိုးယူခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ (ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ Resolute Support Public Affairs ကေန ဒီသတင္းဟာ သတင္းမွားျဖစ္တယ္။ အသံုးျပဳခဲ့တဲ့ယာဥ္ေတြဟာ ပံုမွန္ SUV ေတြသာျဖစ္ၿပီး ဟမ္းဗီး (HMMV – Humvee) ေတြမဟုတ္ေၾကာင္းနဲ႔ ခိုးယူခံရျခင္းလည္း မရွိခဲ့ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။)

တာလီဘန္ေတြနဲ႔ မတူတဲ့အခ်က္ကေတာ့ IS ေတြဟာ လက္နက္ေတြကို အေမရိကန္ ကြန္မန္ဒိုတပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြဆီက ရယူႏိုင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ တာလီဘန္ေတြကေတာ့ အေနာက္တိုင္းလုပ္ လက္နက္ခဲယမ္းေတြကို အာဖဂန္စစ္သည္ေတြဆီက ျဖစ္ေစ၊ ေမွာင္ခိုေစ်းကြက္ေတြက ျဖစ္ေစ ရရွိခဲ့တာပါ။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း အေရွ႕ဘက္ျပည္နယ္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ နန္ဂါဟာမွ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားစဥ္က အေမရိကန္ အထူးစစ္ဆင္ေရးတပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြဟာ စက္ေသနတ္တစ္လက္နဲ႔ ဒံုးပစ္ေလာင္ခ်ာတစ္လက္ဆံုး႐ႈံးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလက္နက္ေတြဟာ သူပုန္ေတြလက္ထဲကို က်ေရာက္သြားပါတယ္။

အာဖဂန္တပ္မေတာ္နဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔ကို လႊဲေျပာင္းေပးလိုက္တဲ့ အေမရိကန္လက္နက္ခဲယမ္းေတြကို အေမရိကန္တို႔အေနနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းသိမ္းဖို႔ ခက္ခဲပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ IS နဲ႔ တာလီဘန္တို႔ရဲ႕ လိမၼာပါးနပ္စြာ သိမ္းယူၿပီး ျဖန္႔ခြဲေနရာခ်ထားမႈေတြေၾကာင့္ သူတို႔ရဲ႕အင္အားဟာ တစ္ေန႔တစ္ျခား ႀကီးထြားလာပါေတာ့တယ္။ အေမရိကန္ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနနဲ႔ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနတို႔ဟာ မဟာမိတ္ႏိုင္ငံေတြကို အေမရိကန္လက္နက္ေတြ ေရာင္းခ်မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႀကီးၾကပ္ေနေပမယ့္ အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံမွာေတာ့ ထူးထူးျခားျခား စိန္ေခၚမႈေတြနဲ႔ ႀကံဳေတြ႔ေနရပါတယ္။

ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ အာဖဂန္နစၥတန္ႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ႏိုင္ငံမ်ားဆိုင္ရာ ေအဂ်င္စီခြဲတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ေတာင္ႏွင့္ အလယ္အာရွေရးရာဗ်ဴ႐ိုကို ေမးျမန္းသည့္ ေမးခြန္းေတြကို ကိုးကားၿပီး  ၿမိဳ႕ေတာ္ကာဘူးရွိ အေမရိကန္သံ႐ံုးက ျပန္လည္ေျဖၾကားရာမွာ လက္နက္ခဲယမ္းမ်ားဆံုး႐ံႈးမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနနဲ႔ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနအပါအဝင္ အေမရိကန္အစိုးရအေနျဖင့္ စိုုးရိမ္ပူပန္မႈရွိပါေၾကာင္းနဲ႔ စစ္ဆင္ေရးဆင္ႏႊဲေနစဥ္အတြင္း စစ္ေျမျပင္ ေပ်ာက္ဆံုး ပ်က္စီးမႈမ်ားကိုလည္း သတိျပဳမိပါေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနအေနနဲ႔ အာဖန္နစၥတန္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးဆိုင္ရာ အထူးစစ္ေဆးေရးအရာရွိခ်ဳပ္ (Special Inspector General for Afghanistan Reconstruction – SIGAR) ကို အထက္ပါကိစၥအား စစ္ေဆးရန္ တာဝန္ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။ SIGAR ရဲ႕ မူလတာဝန္ကေတာ့ အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံတြင္းမွာ ကာကြယ္ေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနေတြ၊ အေမရိကန္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးေအးဂ်င္စီတို႔အေနနဲ႔ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္က သတ္မွတ္ေပးတဲ့ ရန္ပံုေငြနဲ႔အညီ သံုးစြဲၿပီး ေပးအပ္ထားတဲ့ လုပ္ငန္းေတြကို ၿပီးေျမာက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ျခင္း ရွိ/ မရွိ စစ္ေဆးရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

SIGAR မွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရပုဂၢိဳလ္က အာဖဂန္လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ကို ေထာက္ပံ့ေပးထားသည့္ အေမရိကန္လက္နက္ခဲယမ္းေတြ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား သူပုန္ေတြလက္တြင္း က်ေရာက္သြားသည္ကို မသိရွိေၾကာင္းနဲ႔ ဆံုး႐ႈံးမႈအေသးစိတ္ကိုလည္း မသိရွိေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

Resolute Support Mission ရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕တာဝန္မွာ အာဖဂန္ ကာကြယ္ေရးနဲ႔ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ တိုက္ပြဲဝင္အသင့္ျဖစ္မႈနဲ႔ ေထာက္ပံ့ပို႔ေဆာင္ေရးတို႔အတြက္ ေလ့က်င္သင္တန္းေပးျခင္း၊ အႀကံေပးျခင္းနဲ႔ အကူအညီေပးျခင္းတို႔သာ ျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ အာဖဂန္တပ္မေတာ္နဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔တို႔မွ တဆင့္ တာလီဘန္တို႔လက္တြင္း ေရာက္သြားသည့္ အေမရိကန္လက္နက္ခဲယမ္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျခရာခံ စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ဖို႔ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း မရွိပါေၾကာင္း ေျပာၾကားပါတယ္။

အာဖဂန္နစၥတန္ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးေကာင္စီကေတာ့ အဲဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တစ္စံုတစ္ရာမွတ္ခ်က္ေပးဖို႔ ျငင္းဆန္ခဲ့ပါတယ္။

Resolute Support Mission ရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရ ပုဂၢိဳလ္က အာဖဂန္အစိုးရအပါအဝင္ အေမရိကန္လက္နက္ေတြကို လက္ခံရရွိတဲ့ ႏိုင္ငံအားလံုးအေနျဖင့္ အဆိုပါလက္နက္မ်ားကို အေမရိကန္တို႔နည္းတူ ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းပါမည့္ အေၾကာင္း အေမရိကန္အစိုးရနဲ႔ လက္မွတ္ေရးထိုးရပါေၾကာင္း၊ ဥပမာအေနျဖင့္ လက္နက္ငယ္မ်ားကို အဆင့္ သံုးဆင့္ျဖင့္ ထိန္းသိမ္းထားရေၾကာင္း၊ ၂၄ နာရီ လက္နက္ကိုင္အေစာင့္ရွိသည့္ လက္နက္တိုက္မ်ားအတြင္း ေသာ့ပိတ္ထားသည့္ပံုးမ်ားအတြင္း သိမ္းဆည္းထားရေၾကာင္း ေျပာၾကားပါတယ္။

အေမရိကန္နဲ႔ အာဖဂန္စစ္သည္မ်ားေတြ တာဝန္ယူထားတဲ့ လံုၿခံဳေရးအဆင့္ဆင့္ဟာ ထိေရာက္မႈရွိၿပီး လြဲမွားဖို႔ အေတာ္ကို ခက္ခဲပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္အတြင္းက တာလီဘန္ေတြဟာ ဘာဂရမ္ေလတပ္စခန္းအတြင္းကို အေသခံဗံုးခြဲတိုက္ခိုက္ခဲ့ဘူးပါတယ္။ ဘာဂရမ္ေလတပ္စခန္းဟာ အာဖဂန္နစၥတန္မွာရွိတဲ့ အေမရိကန္ေတြရဲ႕ အေရးႀကီးဆံုး အေျခစိုက္စခန္းေတြထဲက တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ သူပုန္ေတြဟာ ယခင္ကလည္း အာဖဂန္တပ္မေတာ္နဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔တို႔အတြင္းကို အႀကိမ္ႀကိမ္ ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္ႏိုင္ေၾကာင္း ျပသခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

Resolute Support Mission ရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရ ပုဂၢိဳလ္က အာဖဂန္လက္နက္ခဲယမ္းေတြ ခိုးယူခံရတာနဲ႔ အာဖဂန္အမ်ိဳးသားကာကြယ္ေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြဟာ ဒီလက္နက္ေတြ ျပန္လည္ရရွိဖို႔ ဒါမွမဟုတ္ရင္လဲ ရန္သူေတြ စစ္ေျမျပင္မွာ သံုးစြဲလို႔ မရႏိုင္ေရး ဖ်က္စီးပစ္ဖို႔ လွ်င္လွ်င္ျမန္ျမန္ဘဲ လုပ္ကိုင္ၾကပါတယ္။ ဥပမာဆိုရလွ်င္ အေမရိကန္ – အာဖဂန္ပူးတဲြ အသံုးျပဳတဲ့ ေလယာဥ္ဟာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီ ၁ ရက္ကစၿပီး ယခုထိ တာလီဘန္ေတြ ခိုးယူသြားတဲ့ ဟမ္ဗီး အစီး ၄၀ ေလာက္ကို ဖ်က္စီးပစ္ဖို႔ အေထာက္အကူေပးႏိုင္ခဲ့ပါတယ္ဟု ဆုိပါတယ္။ (ေလယာဥ္အမ်ိဳးအစားအား ေဖာ္ျပထားျခင္းမရွိပါ။)

ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္လ ၆ ရက္ေန႔မွာလည္း ခုိးယူခံရတဲ့ ဟမ္းဗီးမ်ားအား ဖ်က္စီးပစ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က ယီမင္မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ မေအာင္ျမင္ေသာ စီးနင္းတိုက္ခိုက္မွာ ပ်က္က်ခဲ့သည့္ ေလယာဥ္ကိုလည္း အေမရိကန္တို႔ အထက္ပါနည္းလမ္းကို အသံုးျပဳ ဖ်က္စီးခဲ့ပါတယ္။

ဒီမဟာဗ်ဴဟာက ႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔တဲ့ ျပႆနာႀကီးတစ္ခုရဲ႕ ျပင္ပသြင္ျပင္လကၡဏာေတြကိုသာ ရွင္းလင္းႏိုင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီျပႆနာႀကီးကေတာ့ စနစ္တက်ျဖစ္ေပၚေနတ့ဲ ျခစားမႈ (Systemic Corruption) ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီျခစားမႈေၾကာင့္ဘဲ အာဖဂန္သူပုန္ေတြဟာ သီအိုရီအရေတာ့ သူတို႔နဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္ျဖစ္တဲ့ အာဖဂန္လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြဆီကေန အေမရိကန္က ေထာက္ပံ့ေပးထားတဲ့ လက္နက္ခဲယမ္းေတြကို ဝယ္ယူေနႏိုင္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြ မရွိေပမယ့္ ဒီလိုျဖစ္စဥ္ေတြ ျဖစ္ပြားေနတာ အနည္းဆံုး ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ဝန္က်င္ေလာက္ကတည္းက ျဖစ္ပါတယ္။

Resolute Support Mission ရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရ ပုဂၢိဳလ္က တာလီဘန္ေတြ ဒီပစၥည္းေတြကို ဘယ္လုိနည္းလမ္းနဲ႔ ရယူသြားတယ္ဆိုတာ မေျပာႏိုင္ပါဟု ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တာလီဘန္ေတြမွာေတာ့ အေျဖရွိပါတယ္။ တာလီဘန္ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရ ပုဂိၢဳလ္ Zabihullah Mujahid က သူတို႔အေနျဖင့္ အေမရိကန္လက္နက္ေတြကို နည္းလမ္းေပါင္းစံုနဲ႔ ရရွိေနေၾကာင္း၊ ကာဘူးမွာရွိတဲ့ အစိုးရစစ္သည္ဆီကလည္း ဖမ္းဆီးရမိေနေၾကာင္း၊ ပုဂၢိဳလ္ေရးခင္မင္သူမ်ားထံက တဆင့္လည္း ရရွိေနေၾကာင္းနဲ႔ အေသးစိတ္ကိုေတာ့ ေျပာဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ဆုိပါတယ္။

အေမရိကန္အေနနဲ႔ အာဖဂန္တပ္မေတာ္နဲ႔ ရဲတပ္ဖြ႔ဲ လက္နက္တပ္ဆင္မႈေတြ ဆက္လုပ္ေပးေနေပမယ့္ ပိုၿပီး ထိေရာက္ေကာင္းမြန္တဲ့ ေဘးကင္းလံုၿခံဳမႈစီမံခ်က္ေတြ မလုပ္ႏုိင္သမွ်ကာလပတ္လံုးေတာ့ ဒီလက္နက္ခဲယမ္းနဲ႔ ယာဥ္ယႏၱရား၊ ကိရိယာတန္ဆာပလာေတြဟာ တစ္နည္းနည္းနဲ႔ IS နဲ႔ တာလီဘန္ေတြဆီ ေရာက္သြားႏိုင္တယ္ဆိုတာ အေမရိကန္ မူဝါဒေရးဆြဲသူေတြအေနနဲ႔ လက္ခံထားရမွာဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အေမရိကန္ အခြန္ထမ္းျပည္သူေတြဟာ တာလီဘန္ေတြကို သြယ္ဝိုက္ေသာ နည္းလမ္းနဲ႔ လက္နက္တပ္ဆင္ေပးေနတာျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္အေနနဲ႔ အာဖဂန္နစၥတန္မွာ က်င့္သံုးေနတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာကို ျပန္လည္ ဆန္းစစ္ဖို႔ လုိအပ္တယ္ဆိုတာ သိသာေနပါတယ္လို႔ Roggio က ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

Ref; How the US Is Indirectly Arming the Taliban by Austin Bodetti, The Dilpomat, June 13, 2018

Share.

About Author

Leave A Reply